EVROPSKI DAN JEZIKA – 26. septembar

  Jezičke činjenice

  • Da li ste znali da…
  • Postoji između 6000 i 7000 jezika u svetu – govori ih 7 milijardi ljudi, podeljenih u 189 nezavisnih država.
  • Postoji oko 225  autohtonih jezika u Evropi – otprilike 3% ukupnog broja svetskih jezika.
  • Najveći broj svetskih jezika koristi se u Aziji i Africi.
     Minimum polovina svetske populacije je dvojezična ili višejezična, t.j. govori dva ili više jezika.
  • Evropljani se svakodnevno susreću sa velikim brojem stranih jezika, i zbog toga postoji potreba za razvojem interesovanja za jezike među građanima Evrope.
  • Mnogi jezici imaju preko 50 hiljada reči, ali pojedinačni govornici obično koriste samo delić  tog broja: u svakodnevnoj komunikaciji, ljudi obično koriste manji broj reči koje se češće ponavljaju.
  • Jezici su stalno u međusobnom kontaktu i tako utiču jedni na druge: engleski je, na primer, tokom vekova pozajmljivao reči i izraze iz različitih jezika, dok evropski jezici i danas pozajmljuju mnoge reči iz engleskog.
  • Tokom prve godine života, bebe proizvode širok spektar zvukova; oko prve godine života izgovore i prve reči; oko teće godine života formiraju duže i složenije rečenice; sa pet  godina dete poseduje nekoliko hiljada reči.
  • Maternji  jezik je obično jezik koji ljudi najbolje poznaju, jezik koji najčešće koriste. U stvarnosti, retko kad postoji ravnoteža između svih jezika koje osoba govori.
  • Dvojezičnost donosi mnogo koristi: olakšava učenje dodatnih jezika, poboljšava kognitivi razvoj i omogućava komunikaciju sa drugim ljudima i kulturama.
  • Dvo- i višejezičnost donose i ekonomske pogodnosti: dvojezične osobe imaju više mogućnosti za zaposlenje, dok kompanije koje posluju na više jezika imaju prednost nad onim koje koriste samo jedan.
  • Jezici su međusobno povezani kao članovi porodice. Većina jezika Evrope pripada indoevropskoj porodici jezika.
  • Većina evropskih jezika član je tri velike grane: germanske, romanske i slovenske.
  • Germanska grana uključuje danski, norveški, švedski, islandski, farski, nemački, holandski, frizijski, engleski i jidiš, pored  ostalih.
  • Romanska grana između ostalih obuhvata  rumunski, italijanski, francuski, i španski.
  • Slovenskoj grani jezika pripadaju ruski, ukrajinski, beloruski, poljski, češki, slovački, slovenački, srpski, hrvatski, makedonski i bugarski.
  • Većina jezika koristi latinicu, neki slovenski jezici koriste ćirilicu dok grčki, jidiš, jermenski i gruzijski imaju sopstveno pismo.
  • U većina država postoji određen broj manjinskih ili regionalnih jezika – neki od njih dobili su i zvaničan status .
  • Široko zastupljeni neevropski jezici na teritoriji Evrope, poput arapskog, kineskog i hindija, koriste sebi svojstvena pisma.
  • Rusija (sa 148 miliona stanovnika) ima daleko najveći broj jezika koji se koriste na njenoj teritoriji, i ovaj broj se kreće od 130 do 200, u zavisnosti od kriterijuma.
  • Zbog velikog broja migracija, Evropa je postala izrazito višejezična. Samo u  Londonu koristi se više od 300 (arapski, turski, kurdski, berberski, hindi, pandžabi itd.).

Jelena Božovuć, učenica drugog razreda ekonomskog smera, čita pesmu na mađarskom jeziku